Καθεδρικός Ναός Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης
Κυριακή, 25 Ιανουαρίου 2026
Θεοφιλέστατε,
Μουσικολογιώτατοι,
Αγαπητοί εν Χριστώ Αδελφοί,
Αγαπημένα μας παιδιά,
Η Εκκλησία μας τοποθετεί σήμερα ενώπιόν μας το ιερό πρόσωπο του Ζακχαίου, του Αρχιτελώνου, ως προοίμιο της κατανυκτικής πορείας προς το Τριώδιο και τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή.
Η Ευαγγελική αυτή περικοπή δεν αποτελεί απλώς μία ιστορική διήγηση, αλλά μία πνευματική εικόνα της μετανοίας και της σωτηρίας κάθε ανθρώπου.
Ο ιερός Ευαγγελιστής σημειώνει ότι ο Ζακχαίος «ἐζήτει ἰδεῖν τὸν Ἰησοῦν τίς ἐστι». Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος διδάσκει ότι ο πόθος αυτός δεν ήταν απλή περιέργεια, αλλά ήδη καρπός ενεργείας της θείας χάριτος μέσα στην καρδιά του. Πριν ακόμη συναντήσει τον Χριστό, ο Χριστός ήδη εργαζόταν μυστικά μέσα του.
Η ανάβασή του στη συκομορέα φανερώνει την ταπείνωση του. Δεν πρόβαλε το αξίωμά του, δεν πρόσεξε την κοινωνική του θέση. Όπως λέγει ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος, «Ὅπου ἡ ταπείνωσις, ἐκεῖ κατασκηνοῖ ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ».
Η μετάνοια του Ζακχαίου δεν μένει σε λόγια συγκινήσεως, αλλά γίνεται πράξη ζωής: «Ἰδοὺ τὰ ἡμίση τῶν ὑπαρχόντων μου δίδωμι τοῖς πτωχοῖς…»
Ο Άγιος Βασίλειος ο Μέγας διδάσκει ότι η αληθινή μετάνοια περιλαμβάνει, όχι μόνο λύπη για την αμαρτία, αλλά και έμπρακτη αποκατάσταση της αδικίας. Ο Ζακχαίος δεν ενεργεί από φόβο, αλλά από αγάπη που γεννήθηκε από τη συνάντηση με τον Χριστό. Όταν ο Χριστός εισέρχεται στην καρδιά μας, τότε η ζωή μεταμορφώνεται εκ των έσω.
Κατά τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, ο «οἶκος» του Ζακχαίου είναι ολόκληρος ο εσωτερικός του κόσμος. Όταν ο Χριστός κατοικεί μέσα στον άνθρωπο, τότε ο άνθρωπος γίνεται ναός του Αγίου Πνεύματος.
Ο Κύριος κατακλείει το Ευαγγέλιο ως εξής: «Ἦλθεν γὰρ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ζητῆσαι καὶ σῶσαι τὸ ἀπολωλός». Ο Άγιος Ειρηναίος Λυώνος διδάσκει ότι ο Χριστός ήλθε για να αναπλάσει την εικόνα του Θεού μέσα μας. Ο Ζακχαίος γίνεται έτσι ζωντανή απόδειξη ότι κανείς δεν είναι χαμένος. Όσο ζει, μπορεί να μετανοήσει.
Ο Ζακχαίος γίνεται για παράδειγμα πόθου προς τον Θεό, υπόδειγμα ταπεινώσεως και εικόνα αληθινής μετανοίας.
Είθε η χάρις του Κυρίου μας να μεταμορφώσει και τη δική μας ζωή. Αμήν!
