Καθεδρικός Ναός Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης
17 Σεπτεμβρίου 2026
Θεοφιλέστατε Άγιε Ελαίας κ. Βαρθολομαίε,
Μουσικολογιώτατοι,
Αγαπητοί εν Χριστώ Αδελφοί,
Η Εκκλησία προβάλλει σήμερα ενώπιόν μας μία ευλογημένη οικογένεια, την Αγία Σοφία και τις τρεις θυγατέρες της, την Πίστη, την Ελπίδα και την Αγάπη. Τα ονόματά τους περικλείουν ολόκληρη την πνευματική ζωή του χριστιανού. Η αληθινή σοφία οδηγεί στην πίστη· η πίστη γεννά την ελπίδα· και η ελπίδα ολοκληρώνεται μέσα στην αγάπη.
Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος, ερμηνεύοντας τη σχέση των τριών αυτών θεολογικών αρετών, χρησιμοποιεί μία θαυμάσια εικόνα. Παρομοιάζει την πίστη με ακτίνα, την ελπίδα με φως και την αγάπη με τον κύκλο του ηλίου. Και οι τρεις μαζί αποτελούν μία ενιαία λαμπρότητα. Δεν μπορούν να διαχωριστούν, διότι η πίστη χωρίς την ελπίδα κινδυνεύει να γίνει ξηρή παραδοχή, η ελπίδα χωρίς την πίστη μετατρέπεται σε ανθρώπινη αισιοδοξία και η πίστη χωρίς την αγάπη παραμένει νεκρή και άκαρπη.
Η Αγία Σοφία έζησε στη Ρώμη κατά τους χρόνους του αυτοκράτορος Αδριανού. Ήταν χήρα και αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή της στη χριστιανική ανατροφή των τριών θυγατέρων της. Τις βοήθησε να γνωρίσουν και να αγαπήσουν προσωπικά τον Χριστό.
Όταν η μητέρα και οι θυγατέρες της οδηγήθηκαν ενώπιον του αυτοκράτορος, οι τρεις νεαρές κόρες αρνήθηκαν να θυσιάσουν στα είδωλα. Παρά τις απειλές που δέχθηκαν, ομολόγησαν με παρρησία ότι ανήκουν στον Χριστό. Υπέμειναν τα βασανιστήρια και παρέμειναν σταθερές μέχρι το μαρτυρικό τους τέλος. Η μητέρα τους ενίσχυε την πίστη τους, γνωρίζοντας ότι ο θάνατος θα τις οδηγούσε στην αιώνια ζωή. Αφού ενταφίασε τα ιερά τους λείψανα, παρέμεινε επί τρεις ημέρες κοντά στον τάφο τους και εκεί παρέδωσε ειρηνικά την ψυχή της στον Θεό.
Η στάση της Αγίας Σοφίας θυμίζει τη μητέρα των επτά Μακκαβαίων παίδων, η οποία ενθάρρυνε τα παιδιά της να παραμείνουν πιστά στον Θεό. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, στις ομιλίες του για τους Μακκαβαίους, εγκωμιάζει ιδιαίτερα εκείνη τη μητέρα. Τη θεωρεί ουσιαστικά συμμέτοχο στο μαρτύριο των παιδιών της, διότι ο δικός της πόνος ήταν βαθύτερος από τα σωματικά βασανιστήρια που εκείνα υπέμειναν. Κατά τον ίδιο τρόπο, η Αγία Σοφία μαρτύρησε πνευματικά μαζί με τις θυγατέρες της.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος διδάσκει ότι το σπουδαιότερο έργο των γονέων δεν είναι να προσφέρουν στα παιδιά τους μόνο πλούτη, ανέσεις, κοινωνική αποκατάσταση και ανθρώπινη μόρφωση. Το πρώτο τους έργο είναι να διαπλάσουν τις ψυχές των παιδιών, να καλλιεργήσουν μέσα τους την αρετή και να τα αναθρέψουν ως «αθλητές του Χριστού».
Τα παιδιά, κατά τον ιερό Χρυσόστομο, είναι σαν μία πόλη της οποίας οι γονείς καλούνται να φυλάξουν τις πύλες, τα μάτια, τα αυτιά, τη γλώσσα και τη διάνοια. Εάν οι γονείς διδάξουν στα παιδιά τους να αγαπούν τον Θεό, να προσεύχονται, να σέβονται και να διακρίνουν το καλό από το κακό, τότε τους προσφέρουν κληρονομιά ανώτερη από κάθε υλικό αγαθό.
Αυτό ακριβώς έκανε η Αγία Σοφία. Πρόσφερε στις θυγατέρες της χριστιανική ταυτότητα. Τα ονόματά τους έγιναν τρόπος ζωής και τελικά τρόπος μαρτυρίου. Ο Άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης συμβουλεύει τους γονείς να μη στηρίζονται μόνο στις συνεχείς παρατηρήσεις, αλλά στην προσευχή, στο προσωπικό παράδειγμα και στον αγιασμό της ζωής.
Η μνήμη των Αγίων μάς καλεί να αναρωτηθούμε: Έχουμε αποκτήσει τη σοφία που προέρχεται από τον Χριστό; Είναι η πίστη μας ζωντανή; Παραμένει η ελπίδα μας σταθερή στις δοκιμασίες; Μεταμορφώνεται η πίστη μας σε αγάπη; Διότι όπου υπάρχει η Σοφία του Χριστού, εκεί γεννιέται η πίστη. Όπου υπάρχει πίστη, ανθίζει η ελπίδα. Και όπου υπάρχει αληθινή ελπίδα, η αγάπη μεταμορφώνει την ανθρώπινη καρδιά και την καθιστά κατοικητήριο του Θεού. Αμήν!
